Materiały do kontaktu z żywnością – jakie dokumenty musi mieć importer?

Kubek, lunchbox, butelka, silikonowa łyżeczka i uszczelka ekspresu mogą wyglądać prosto, ale ich bezpieczeństwo zależy od składu materiału, czasu i temperatury kontaktu, rodzaju żywności oraz tego, czy produkt jest jednorazowy czy wielokrotnego użycia.

Wszystkie materiały do kontaktu z żywnością muszą spełniać ogólne zasady rozporządzenia 1935/2004 i być produkowane zgodnie z GMP. Dla części materiałów, zwłaszcza tworzyw sztucznych, obowiązują dodatkowe szczegółowe wymagania i dokumentacja.

Zacznij od mapy materiałów i rzeczywistych warunków użycia

• zidentyfikuj korpus, pokrywę, uszczelkę, zawór, nadruk, powłokę, klej i barwnik;
• ustal, które powierzchnie mają bezpośredni lub pośredni kontakt z żywnością;
• określ rodzaj żywności: wodna, kwaśna, tłusta, sucha lub alkoholowa;
• zdefiniuj temperaturę, czas, wielokrotność użycia, mikrofalówkę, zmywarkę i sterylizację;
• wybierz najtrudniejszy wariant materiału, koloru i geometrii do badań.

Co powinna zawierać deklaracja zgodności dla tworzyw

Deklaracja powinna jednoznacznie identyfikować wystawcę, produkt lub materiał, datę, zastosowane przepisy, informacje o substancjach z ograniczeniami oraz warunki bezpiecznego użycia. Musi być wsparta dokumentacją, którą można udostępnić organowi na żądanie.

• identyfikacja wszystkich warstw i części z tworzyw objętych dokumentem;
• potwierdzenie zgodności z rozporządzeniem 1935/2004, GMP i 10/2011;
• informacje o limitach migracji, dodatkach podwójnego zastosowania i barierach funkcjonalnych;
• rodzaje żywności, czas, temperaturę i stosunek powierzchni do objętości;
• informacje potrzebne kolejnemu podmiotowi w łańcuchu dostaw do zapewnienia zgodności.

Raport migracji musi odpowiadać gotowemu produktowi

Dobór płynów modelowych, temperatury i czasu powinien reprezentować najgorsze przewidywalne warunki. Dla produktów wielokrotnego użycia trzeba uwzględnić zasady kolejnych badań, a dla niemowląt ocena wymaga szczególnej ostrożności.

BPA, inne bisfenole i NIAS

Rozporządzenie 2024/3190 wprowadziło szerokie ograniczenia dotyczące BPA i wybranych innych bisfenoli w FCM. Dokumentacja powinna uwzględniać obowiązujące okresy przejściowe i dokładny materiał. Sam napis „BPA free” nie odpowiada na pytania o inne substancje.

NIAS to zanieczyszczenia, produkty reakcji i degradacji, które nie zostały celowo dodane. Nie wymagają osobnego wpisu na liście pozytywnej, ale ich ryzyko trzeba ocenić. Ma to znaczenie zwłaszcza przy barwnikach, recyklacie, wysokiej temperaturze i wielokrotnym użyciu.

Najczęstsze czerwone flagi

• jednozdaniowy dokument „FDA approved” bez odniesienia do prawa UE;
• deklaracja dla surowca zamiast gotowego produktu i jego wszystkich części;
• brak numeru materiału, dostawcy, koloru, warunków użycia lub daty;
• test w warunkach łagodniejszych niż deklarowana mikrofalówka, gorące płyny lub sterylizacja;
• plastik z dodatkiem bambusa lub innego nieautoryzowanego proszku roślinnego;
• brak kontroli zmian surowca, barwnika, nadruku, uszczelki lub procesu.

Oficjalne źródła

• Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 – materiały do kontaktu z żywnością
• Rozporządzenie (WE) nr 2023/2006 – dobra praktyka produkcyjna dla FCM
• Rozporządzenie (UE) nr 10/2011 – tworzywa sztuczne do kontaktu z żywnością
• Rozporządzenie (UE) 2024/3190 – BPA i inne bisfenole w materiałach do kontaktu z żywnością
• Komisja Europejska – materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością